Phỏng vấn Peter Zumthor

D3A dịch lại (lấy ý) để chia sẻ với nhiều người cùng quan tâm tham khảo cho vui, đặc biệt là các bạn SV. Trong mắt chúng tôi Peter Zumthor có vẻ hơi khác người nhưng thực chất là một tài năng thiết kế lớn với tấm lòng cống hiến chân chính cho cái đẹp của kiến trúc nhân loại. 

 Nguồn internet: http://thinkingmakingarchitecture.blogspot.com/2010/04/interview-with-peter-zumthor.html

Peter-Zumthor-architect-S-010

Đây là bài phỏng vấn đầu tiên trong đời tôi và phỏng vấn Zumthor để bắt đầu là một nhiệm vụ khó khăn. Tôi đã ngây thơ và nhiều lần rơi bẫy, nhưng dù sao sau đây là toàn bộ nội dung buổi phỏng vấn gửi đến bạn đọc, hi vọng bạn thích.
Tôi đã không chắc chắn mình mong đợi điều gì khi trên đường vào trong ngôi làng nhỏ Haldenstein, Thụy Sĩ. Rời căn hộ của tôi ở London lúc 4 giờ sáng để bay đến Zurich rồi bắt vài chặng tàu, chỉ còn vài phút đi bộ là gặp Peter Zumthor rồi.
Văn phòng của ông ấy rất dễ nhìn thấy, chào đón tôi là kiến trúc bản địa của làng và một cái cửa đặc trưng chế tác từ kim loại đen. Có một chuông cửa và ngạc nhiên là có một tấm bảng sử dụng tiếng Anh ghi  ‘Xin vui lòng gọi’. Một nhân viên của ông ấy thấy tôi, lúc đó không còn ngạc nhiên chút nào nữa, tiếng Anh là ngôn ngữ sử dụng chính trong văn phòng của ông ấy. Khi tôi bước lên cầu thang văn phòng này thấy quen thuộc. Các chi tiết chắc là được thử nghiệm ở đây đầu tiên và rồi sử dụng trong nhiều công trình của ông. Tôi được mời đến cuối văn phòng, có một vài nhân viên đang làm việc, dở qua chồng tạp chí Domus trong lúc chờ cuộc phỏng vấn, đã chuẩn bị một loạt các câu hỏi nhưng tôi không chắc chắn Zumthor sẽ phản ứng ra sao.

    Sau gần một giờ chờ đợi, thư ký của ông đã dẫn tôi đến tòa nhà khác có phòng làm việc của ông ấy. Tôi bước vào và được yêu cầu cởi giày để đi dép (Qui định này có thể bởi bản thân Zumthor) sau đó được dẫn qua gian phòng đầy các mô hình tôi đã thấy trong các cuộc triển lãm trước đây, cuối cùng tôi ngồi xuống trong phòng họp. Một lát sau Zumthor vào và cuộc phỏng vấn bắt đầu.

NH: Tôi có một loạt các câu hỏi tôi muốn hỏi ông được chứ ạ?
PZ: Chủ đề của bạn là gì?
NH: Chủ đề của tôi là, Mô hình, Quá trình, Sự đại diện và Sự hữu hình
PZ: Cuộc phỏng vấn này sẽ kéo dài bao lâu?
NH: Có khoảng 20 câu hỏi, có quá nhiều không ạ? Hay là ông muốn tôi tăng tốc độ các câu hỏi?
Pz: Được, hãy bắt đầu thôi

NH: Trước hết tôi muốn bắt đầu bằng cách đọc một trích dẫn một định nghĩa về mô hình, trong một cuốn sách của Albert C Smith, tựa đề ‘Architectural Model as a Machine’ “Trong số nhiều định nghĩa liên quan đến từ ‘mô hình’, từ tiếng Pháp maquette có lẽ là gần nhất với khái niệm mà những gì nghiên cứu này đề cập đến như là mô hình kiến trúc. Nghĩa đen của maquette là một minh họa cụ thể được làm để đánh giá hình dáng chung hay toàn bộ của cái được lập kế hoạch. Chìa khóa cho ý nghĩa của một mô hình là khái niệm của minh họa. Từ ‘minh họa’ bắt đầu từ  chữ Latin ‘monstrum’, và có nghĩa là siêu phàm, báo trước hoặc dự báo. Một minh họa đưa ra một dự báo của sự kiện sắp tới và cho phép một dấu hiệu tiên đoán nào đó có ý nghĩa thông qua sự ngạc nhiên, phi thường và kì diệu”. Ông có đồng ý với điều này?

PZ: Không
NH: Không ư? Thế ông định nghĩa thế nào về mô hình?
PZ: Định nghĩa của tôi là, bạn có thể đọc trong cuốn sách nhỏ màu đỏ “Thinking Architecture’ (cuốn sách này viết bởi Peter Zumthor).

NH: Vâng
PZ: Và bạn sẽ thấy một chương về sự đại diện, với tôi cái đó là làm việc với vật liệu và ít sự tượng trưng, nó như một phần của công việc và tôi làm việc như một nhà điêu khắc. Tôi nghĩ định nghĩa của bạn vừa đề cập là một định nghĩa đẹp nhưng không phải cách của tôi.

NH: Vậy cách của ông nghiêng về quá trình, hơn là ý  nghĩa của sự đại diện?
PZ: Mô hình là một phần của công việc, là quá trình nhưng nó không trừu tượng. Chúng ta tạo ra các mô hình của công trình. Rồi chúng ta nhìn vào chúng, chúng cao ra sao, nó có thể như thế nào .v.v, các mô hình của chúng tôi luôn luôn phải gắn liền với công trình, bạn thấy đấy bạn đang được bao quanh bởi các mô hình (cười to…)
NH: Cái nào có trước mô hình hay bản vẽ? Từ kinh nghiệm của tôi, khi có một ý tưởng tôi có xu hướng làm một cái mô hình trước, không phải tôi không vẽ, tôi vẽ khi tôi đang làm mô hình. Nhưng thường một ý tưởng tôi có trong đầu và tôi dựng mô hình để làm rõ ý tưởng đó. Phương pháp thiết kế của ông như thế nào?
PZ: Mô hình đến ngay, bản vẽ…bạn biết đấy…trong mục đích giải thích một điều, bạn vẽ phác tay, bạn tạo ra phác thảo, nói về nó. Chúng tôi luôn luôn trao đổi. Và rồi bắt đầu làm mô hình. Làm mô hình sớm, từ rất sớm.
NH: Và có phải mô hình là cái cuối cùng đại diện cho công trình?

PZ: Đó không phải là đại diện. Không phải là đại diện. Đây không phải cái đại diện (PZ chỉ vào một cái mô hình trong phòng), cái này là dành cho tôi. Nó để tôi nhìn vào để tưởng tượng, xem và đọc. Để xem ánh sáng vào trong thế nào. Nó không phải đại diện, nó như Giacometti tạo ra một tác phẩm điêu khắc. Ông ấy không miêu tả cái gì với phác thảo lúc đầu, nó là công việc, nó chỉ trở lên to hơn và to hơn và to hơn. Đó là khía cạnh vật chất của cái nó đề cập đến.
NH: Câu hỏi tiếp theo đến sau một đoạn hội thoại của tôi và giảng viên, thảo luận như ở dưới.

NH: Patrick, tôi băn khoăn liệu tôi có cần phải vẽ ra các bản vẽ cho thiết kế của tôi năm nay, ý tôi là tôi sẽ chỉ làm mô hình, nhưng không phải là RIBA có yêu cầu phải chứng tỏ tôi có khả năng để vẽ một mặt bằng, mặt cắt và mặt đứng sao?
PL: Tôi nghĩ thật là tuyệt chỉ dựng mô hình, những mô hình và các bản vẽ tay, đối với RIBA, thử nghĩ nếu bạn là kiến trúc sư tại một cuộc họp nhóm. Bạn kiến trúc sư, quản lí dự án, kĩ sư, kĩ sư môi trường, sự toán,.. nếu bạn trình bày một tổng thể tỉ lệ 1/200, một công trình 1/50, rất nhiều phần 1/20 và các chi tiết ở tỉ lệ 1/5 hay 1/1 dạng mô hình, sẽ không có ai trong cuộc họp nói ‘Tôi không hiểu mô hình tôi có muốn xem bản vẽ’.
NH: Vâng, tôi đồng ý là không cách nào không hiểu được mô hình, rõ ràng rằng không ai làm như vậy bởi vì nó sẽ tốn thời gian để tái hiện toàn bộ công trình dạng mô hình.

Thảo luận với Patrick Lewis tại Cologne 2008

Ông đã bao giờ cân nhắc việc thiết kế một công trình mà không cần các bản vẽ?

Ví dụ tôi có thể thấy làm sao công trình Nhà nguyện Bruder Klaus của ông có thể được xây dựng mà không cần bản vẽ?
 PZ: Tôi nghĩ với tôi những câu hỏi này quá  lý thuyết. (cười to…) Với tôi nó không hấp dẫn, bởi vì tôi là kiến trúc sư yêu nghề. Tôi yêu những tòa nhà, quá trình tạo ra chúng; cái gì giúp tôi sáng tạo các công trình tôi sẽ làm. Tôi sẽ bay trong trong không khí hay bất cứ cái gì. Tôi muốn các công trình cho nên không quan tâm cái gì tôi cần phải làm cho nó. Mẹ tôi hay mọi người với lẽ thường nói có những qui ước của bản nhạc, vì thế mọi người có thể chơi những ý tưởng của Mozart, qui ước của những nốt nhạc này nó giống cách chúng ta thực hiện các bản vẽ. Có một qui ước rằng nếu tôi thực hiện một bản vẽ làm việc thích hợp hoặc bản vẽ thi công thì tất cả mọi người trên thế giới có thể hiểu được nó. Đó (cười to…). Vì thế tại sao tôi nên làm một mô hình mà họ phải đo và tính xem kích thước của nó, đến cửa hàng tính toán vật liệu, câu hỏi của bạn như những câu hỏi lý thuyết, có thể là, có thể không là. Điều đó không hấp dẫn tôi.

NH: Với câu hỏi này tôi đã đang nghĩ về Nhà nguyện Bruder Klaus, liệu tôi có thể hiểu nó có thể được xây mà không cần bản vẽ như thế nào?

PZ: Cuối cùng vẫn có bản vẽ, nó được làm thế này, rất cụ thể bằng mẫu và mô hình, nhưng cuối cùng bạn luôn luôn có mặt bằng. Như thế dễ cho các công nhân, họ có thể đo được,…
NH: Công trình Nhà nguyện Bruder Klaus đẹp trang nhã trong sự đơn giản của hình thức và việc xây dựng. Đã xem các mô hình trước khi thăm nó và tôi chú ý rằng hầu hết các công trình không có sự liên hệ rõ ràng giữa mô hình và công trình như thế. Ông xem nhà nguyện Bruder Klaus như thế nào?

PZ; Là sao?
NH: Ông có xem nhà nguyện BK như một mô hình kiến trúc tự thân nó, hay nó là công trình hay hơn nữa (như tôi tin tưởng) điểm cao nhất của chuỗi các quá trình thử nghiệm.
PZ: Nhà nguyện Bruder Klaus?
NH: Vâng
PZ: Nó là một nhà thờ cho Bruder Klaus, một công trình cụ thể (cười to…)

NH: Nhưng cuối của quá trình thử nghiệm với các kiểu của công trình?
PZ: Những câu hỏi này rất lý thuyết, và tôi xin lỗi tôi phải nói tôi không thú vị với nó. Tôi quan tâm nhiều đến công  trình. Tôi chỉ làm các công trình. Tất cả tôi làm là một công trình. Tôi như là một thợ thủ công tôi làm các công trình. Vì thế…rõ ràng các công trình là kết quả của quá trình..không phải bắt đầu (PZ cười to…)

Tôi biết đây có lẽ là phản ứng tiêu cực cho câu hỏi của bạn. Tôi quan tâm rất nhiều tới sự vất vả, lao động và những thứ làm lên công trình và khi tôi thấy các kiến trúc sư trẻ đang sử lí với những câu hỏi lý thuyết, có phải ở giữa hay ở đầu hay ở cuối của một quá trình tôi cảm thấy băn khoăn. Thôi nào! Thôi nào! Thôi nào! Tìm hiểu cách làm bê tông hoặc một cái gì đó cụ thể. Tôi xin lỗi (PZ cười to…)
NH: Không, thành thật mà nói tôi cũng giống ý kiến với ông, nó nên là về công trình
PZ: Đúng, nó nên như thế ! Nhưng mà tiếp tục đi.

NH: Vâng. Tôi muốn nói mô hình có trong cuốn sách của ông, không khí của nhà nguyện Bruder Klaus với ánh sáng rơi xuống và phản chiếu trên hồ nước, tôi có thể nói nó là sự mô tả cả quá trình và không khí, có phải là cái mà ông đã muốn đạt được qua mô mình đó?

PZ: Tôi có thể nói đúng vậy, có thể nói bạn vài điều về các câu hỏi của bạn, bạn hỏi những câu hỏi tồi, chúng đầy sự giả định trước, bạn biết thế không. Có cái này và cái này và cái này, tôi nghĩ cái này, cái này và thày của tôi nghĩ cái này, cái này và cái này. Chúa Damit! Hãy đặt những câu hỏi đơn giản. Cái gì bức hình này tạo ra? Bạn không phải nói với tôi cái bạn nghĩ hay cái người khác nghĩ, đây là câu hỏi tồi, câu hỏi tốt để mọi thứ mở cho tôi và tôi có thể trả lời như tôi muốn. Tôi xin lỗi với các câu hỏi đóng thì bạn không học được, bạn làm người khác điên lên. Có phải nó thế, tôi đã nghĩ như thế và tôi thông minh thế nào. Từ bây giờ đừng làm như vậy, tỏ ra thông minh thế nào bởi vì mọi người biết tất cả chúng ta đều thông minh, bởi vì bạn thông minh, chúng ta đều thông minh (cười…). Bạn trông cái mô hình đó (PZ chỉ tới một cái mô hình trong phòng…) chúng ta trông vào nó và nghĩ nó tuyệt vời hãy làm, rất đơn giản. Rút ngắn các câu hỏi lại.

NH: Tôi sẽ làm thế.

PZ: (Cười to…)
NH: Câu hỏi tiếp theo của tôi, ông có thận trọng cái  ông trình bày tới khách hàng?
PZ: Không, tôi nói thật
NH: Nhưng, khách hàng có ảnh hưởng thế nào?
PZ: Được, nói đến sử dụng, họ có rất nhiều ảnh hưởng ở đây. (PZ cười to…) Ông ấy là chuyên gia…là chuyên gia về cái ông ấy muốn gì, vì thế nếu ông ấy muốn có cái nhà cho binh lính Anh, tôi sẽ nói, ông là chuyên gia nhưng tôi sẽ không làm nó, bởi vì tôi không làm các công trình cho mục đích quân sự. Nhưng nếu tôi chấp nhận mục đích, tôi sẽ nói với ông ấy không về hình thức mà về sử dụng.
NH: Và từ đâu nảy ra hình thức?
PZ: Hình thức?
NH: Vâng?
PZ: Được, tôi cho rằng cái đó đến từ rất nhiều thứ, nó đến từ mức độ mục đích sử dụng, mức độ của không gian, lịch sử, tất cả bạn ạ, có lẽ cái này quá lý thuyết. Tất cả những thứ bạn biết về địa điểm, lịch sử, yêu cầu sử dụng cụ thể .v.v.. Và rồi có tưởng tượng. Và đột nhiên tôi có một hình ảnh của câu chuyện, vẻ bề ngoài và .v.v., nhưng có một hình ảnh. Cái này tương tự như tia sáng. Mọi người đều hiểu đây là hình ảnh của một cái gì đó và sau đó nghiên cứu hình ảnh tinh thần bên trong, và tôi nghiên cứu nó, và tôi bắt đầu nói về nó. Nếu nó là tốt và cảm thấy hay tôi tiếp tục, đó là nơi những ý tưởng đến, ý tưởng cơ bản xuất phát từ con người, từ mỗi người. Đó là một số loại phản ứng đẹp đẽ của con người, được gọi là trí tưởng tượng.

NH: Tôi muốn quay trở lại cuộc trò chuyện đó mà tôi đã có với thày của tôi, lý do tại sao mọi người không mô hình tất cả mọi thứ, lý luận của tôi có lẽ là khác với những gì ông đã nói trước đó, đó là vấn đề quỹ thời gian, nhưng từ việc đọc các cuộc phỏng vấn trước đó của ông, thời gian là một điều ông dường như cho phép được thoải mái với các công trình.

PZ: Bạn có biết … Tôi chú ý cách tôi làm việc, tôi muốn làm việc nhanh nhưng tôi cần một thời gian để hoàn thiện các thứ, tôi rất thành thật với bản thân mình khi xem xét vấn đề này, và khi một cái gì đó chưa cảm thấy đúng, tôi không xây dựng nó. Đôi khi tôi cảm thấy có cái gì sai nhưng tôi không biết là cái gì, nên tôi sẽ phải tìm ra và nếu tất cả mọi thứ cảm thấy đúng thì tôi làm. Nhưng nếu mọi việc xảy ra nhanh chóng thì tôi cũng vui chứ. Nhưng thường phải mất thời gian, đôi khi bạn nghĩ rằng nó sẽ rất tốt và sau đó đột nhiên một vài tháng sau đó có vẻ sai. Tôi nghĩ rằng bởi vì tôi có một hình ảnh của tòa nhà của tôi, tôi không làm bản vẽ; tôi không có thời gian để đo kích thước của chúng. Tôi có hình ảnh như vậy, những hình ảnh bên trong được tạo ra về những gì tôi muốn làm … đôi khi vô thức … các góc độ của ‘máy ghi hình’ thay đổi bên trong tôi và tôi thấy một cái gì đó tôi không bao giờ nhìn thấy trước đấy, tôi xem xét thêm và thấy nó là sai.
NH: Tôi nhận thấy trong các mô hình của ông, ông trình bày vật liệu sử dụng và quy trình để tiến hành trong khi thi công, nhưng ông không bao giờ trình bày toàn bộ, có phải thú vị hơn nếu để lại một phần cho trí tưởng tượng, để không thể khám phá đầy đủ tất cả mọi thứ trong mô hình?
PZ:  Không, điều này là rất thực dụng, tôi khám phá ở một mô hình những gì tôi chỉ có thể khám phá hoặc một vài khía cạnh của tòa nhà, sau đó tôi cô lập và nghiên cứu các khía cạnh đó. Và để có được tất cả mọi người vui vẻ đưa tôi tiền bạc hay hợp đồng .v.v., tôi sẽ không thể hiện toàn bộ giải pháp mà những phần chính yếu và nói, hey, nhìn đây, các bộ phận khác chưa đẹp, nhưng nó sẽ như thế này, ông nghĩ sao? Đó là nghề nghiệp của chúng ta, không có gì bí hiểm, nó rất thực dụng.
NH: Tôi vừa tự hỏi liệu một phần của những niềm vui của việc xây dựng là thực tế rằng ông không chắc chắn nó sẽ ra sao khi nó hoàn thành?

PZ: Không, tôi cố gắng để biết tất cả mọi thứ và cố gắng để không có bất ngờ, sẽ luôn luôn có bất ngờ nhưng xây dựng mô hình, trong hình ảnh có tính động lực, để chắc chắn, đê nghiên cứu và dành thời gian để chắc chắn tôi biết những gì tôi đang làm.

NH: Tôi nghĩ rằng tôi đọc ở đâu đó rằng ông xây dựng một mô hình, chụp ảnh nó và sau đó cố gắng tái tạo lại bầu không khí trong bức ảnh và tôi tìm thấy một trích dẫn của Walter Benjamin mà tôi nghĩ phù hợp điều này ‘Trong quá trình chụp ảnh sao lại có thể mang lại những khía cạnh của bản gốc cái mà khó có được bằng mắt thường nhưng có thể làm được với ống kính qua điều chỉnh và chọn góc độ của mình theo ý thích và hình ảnh sao lại với sự trợ giúp của các quá trình nhất định như mở rộng hoặc chuyển động chậm có thể chụp hình ảnh mà thoát khỏi tầm nhìn thông thường’. Có phải không khí, mà ông nhìn thấy trong bức ảnh của mô hình, là cái gì đó ông đang cố gắng để tái tạo trong công trình?

PZ: Chắc chắn, tất nhiên những gì ông ấy nói là tốt, nhưng tôi nghĩ có lẽ ông … Tôi đang cố gắng để tạo ra tòa nhà vì vậy tôi chụp ảnh các mô hình bởi vì tôi không tin phối cảnh của máy tính. Chúng tôi cần phải thực hiện các mô hình và đưa chúng vào ánh sáng mặt trời thực để xem xét. Tôi biết ý của ông ấy, nhưng nó là trên một cấp độ khác, có thể là một số hình ảnh của chúng tôi trong những mô hình cho thấy không khí và đây là những gì chúng tôi muốn làm, nó có thể rất khó khăn, không khí có ở đó. Bức ảnh giúp tôi bỏ đi tỉ lệ khi tôi nhìn vào mô hình, nếu tôi nhìn vào cái này (bức ảnh) tôi nhìn vào thực tế? Vì vậy, các bức ảnh bỏ đi những tỉ lệ ngớ ngẩn của mô hình.
NH Vì vậy, chúng (những bức ảnh) làm cho các mô hình trở thành thực tế.
PZ: Phải. Nếu tôi đưa ra điều này tới người xem họ có thể nói “Cái này có vẻ thực”, điều này là tốt bởi vì tôi muốn làm những thứ ở thực tế.
NH: Còn có một trích dẫn của Walter Benjamin. “Ngay cả tái bản hoàn hảo nhất của một tác phẩm nghệ thuật cũng thiếu một yếu tố, sự hiện diện của nó trong thời gian và không gian, sự tồn tại độc đáo của nó ở nơi nó xảy ra.” Đó là những gì ông đang cố gắng để có được?
PZ: Chắc chắn (PZ nói điều gì đó bằng tiếng Đức)
NH: Tôi cũng đọc mà khi người ta chụp ảnh tòa nhà của ông, ông không xem đó là đại diện của các tòa nhà của ông mà như những tác phẩm nghệ thuật của riêng họ.
PZ:  Tốt thôi, những bức ảnh tốt nhất chúng là  bí mật  của những tác phẩm của Benjamin, chúng dĩ nhiên có thể tốt nhất, nhưng cái đó xảy ra, tất cả mọi thứ cũng xảy ra, chúng chỉ là ảnh chụp nhanh.
NH: Tôi đã định hỏi ông nghĩ như thế nào một bức ảnh của mô hình của mình, nhưng tôi nghĩ rằng ông đã trả lời này trong một câu hỏi trước.
PZ: Đúng
NH: Tôi có ở đây một bức ảnh của mô hình của Phòng Tắm Therme, nó là một hình ảnh tuyệt vời, thật không may khi tôi thấy cái mô hình đó ở trong công trình Kunsthaus, mặt trời không chiếu sáng vào để có  bóng đổ thể hiện trong các bức ảnh, là nó ý định của ông để đạt được điều này khi ông làm mô hình và nó có thành công như ông muốn?

PZ: Tôi nghĩ như vậy, đó là đá và nước, công trình là đá nước và ánh sáng mặt trời, nếu bạn thăm công trình bạn sẽ thấy điều này.
NH: Tôi cũng nhận thấy rằng với mô hình này, ông đã sử dụng loại đá mà rõ ràng là đã được sử dụng ngoài công trình thật.
PZ: Dĩ nhiên

NH: Nhưng ông sử dụng nó ở một tỉ lệ khác so với ở mô hình đó?

PZ: Tại thời điểm đó chúng tôi đã không biết làm thế nào để sử lí với loại đá này, vì vậy chúng tôi đã làm nó như thế đấy, đây là ý tưởng cơ bản, sau này chúng tôi có thể nghiên cứu cách thi công.
NH: Với các sàn trong mô hình, ông sử dụng nó để thử nghiệm với các lớp của đá?
PZ: Đúng, điều này chính xác.
NH: Gần đây tôi thấy một cuộc triển lãm của một nghệ sĩ người Đức, Thomas Demand, ông đã tìm thấy hình ảnh của một cảnh phạm tội của một vụ giết người ở Đức và ông đã xây dựng mô hình từ những bức ảnh ông đã tìm thấy, và sau đó chụp ảnh các mô hình để trưng bày những bức ảnh đó.
PZ: Đây là những cảnh phạm tội?
NH: Đúng những cái tôi nhìn thấy là những cảnh phạm tội, ông ấy cũng thực hiện các tác phẩm khác, có bao giờ …. đó là một hình thức khá kỳ lạ của tái hiện, nhưng ông đã bao giờ xem một tòa nhà như một đại diện của một trong những mô hình của ông?
PZ: Không
NH: Tôi có thắc mắc thêm về sự đại diện nhưng tôi không chắc chắn sau những gì ông đã nói lúc nãy có nên hỏi ông không !
PZ: Tùy bạn? ( Cười to…)
NH: (cũng cười to…)
NH: Được, tôi đọc trong cuốn Thinking Architecture ông có nói về việc  cân bằng vật liệu, tôi cũng hiểu các vật liệu của ông đến từ những kỷ niệm khi ông mở một tay nắm cửa .v.v . Ông có thấy điều này như sự đại diện của quá khứ của bản thân trong các tòa nhà của ông?
PZ :Không, chỉ là làm việc với các vật liệu.
NH: Và nó chỉ là kinh nghiệm của ông với những vật liệu như vậy?
PZ: Tôi không đặc biệt chú trọng về không khí và những phản tác dụng của các vật liệu, tôi nghĩ rằng tôi chia sẻ điều này với hầu hết mọi người, tôi có một cảm giác chắc chắn rằng hầu hết mọi người có cảm giác giống như tôi. Nó không liên quan tới sự tái hiện mà chỉ là thực hiện.

NH: Ok, tôi muốn chuyển sang đề tài, làm thế nào ông được miêu tả trong hầu hết các phương tiện truyền thông kiến trúc coi ông như là một nhân vật bí ẩn và tôi tự hỏi liệu đó có phải là do ông tạo ra hay mọi người thông qua những gì ông làm và có giả định của riêng họ như vậy?

PZ: Tôi làm công việc của tôi, tôi hoàn toàn tập trung vào công việc, tôi không để  tiền định hướng, tôi không có mạng và thường không muốn xuất bản các cuộc phỏng vấn như thế này (chỉ thực hiện một trong mười!) Điều này tạo ra cho một số loại hình dung. Nó không có gì đặc biệt cả, tôi chỉ muốn tập trung vào công việc của tôi, bạn không thể kiểm soát giới truyền thông. Họ làm điều này và điều kia và đôi khi nó là ngu ngốc. Nó có thể là cách mọi người hiểu cách tôi làm việc?

Chúng tôi có công việc tốt đẹp để làm, và tôi rất hạnh phúc rằng tôi có được điều này, tôi chưa từng thực hiện một cuộc gọi điện thoại cho bất cứ ai, tôi đã không bao giờ thực hiện một cuộc gọi điện thoại cho bất cứ ai để đăng tải bất cứ điều gì. Công trình được công nhận và được xem là đẹp, mặc dù tôi không quan tâm.
NH: Tôi muốn hỏi ông về cùng một chủ đề, nhà nguyện Bruder Klaus, là một nhà thờ, một nơi thiêng liêng, nhưng vì sự phổ biến rộng rãi nó trở thành gần như một điểm du lịch kiến trúc thỏa mãn những mong muốn cảm nhận rõ hơn. Ông thấy thế nào về điều này?
PZ: Tôi có cảm xúc lẫn lộn, nếu kiến trúc sư đồng nghiệp của tôi, hầu hết tất cả các kiến trúc sư trẻ, nếu họ được lấy cảm hứng để làm một cái gì đó của riêng mình đó là vấn đề thực tế và không gian thực và mục đích sử dụng thực, sử lí công năng sử dụng và chức năng và không gian và tất cả những thứ như thế, thì tôi nghĩ rằng nó là tuyệt vời! Nhưng khi một ngày tôi ở Frankfurt và Giám đốc Bảo tàng Kolumba, ông nói rất nhiều người dân đến đó và trở lại, họ dành nhiều giờ của họ rất lặng lẽ và lại trở lại. Rồi có những người viết thư cho tôi, nói rằng người bạn tốt nhất của họ đã qua đời quá trẻ, tôi không biết người này, họ nói với tôi rằng họ đến đó và hồi lại. Họ cảm ơn tôi cho điều này, tất nhiên điều này thật tuyệt vời. Điều này xảy ra với nhiều, hầu hết các tòa nhà chúng tôi làm. Và sau đó ông giám đốc bảo tàng này còn cho biết có một loại khách tôi ghét, họ không hiểu bất cứ điều gì, và họ là những kiến trúc sư, các giáo sư chỉ họ đến chụp ảnh ở khắp mọi nơi, đó là một mặt  xấu. Nó còn tùy.
NH: Ông muốn nói rằng ông gần như mong kiến trúc sư hoặc sinh viên kiến trúc đừng ghé thăm công trình này?
PZ: Tôi đã nói với bạn nếu kiến trúc sư đến đó để được lấy cảm hứng để tìm hiểu, đó là tốt, nhưng nếu họ đến đó chỉ để chụp ảnh các chi tiết để họ có thể làm trong các đồ án tiếp theo của họ ở trường, thì đây là không chịu nổi.
Như cuộc đời thật có mặt tốt, mặt xấu.
NH: Tôi nghĩ rằng tôi chỉ muốn kết thúc với câu hỏi cuối cùng này đây, tôi đã được đọc một bài viết gọi là sự hiện diện vật liệu và bí ẩn của các đối tượng của Pamela Self.
PZ: Của ai cơ?
NH: Pamela Self
PZ: Tôi có nên biết bà ấy?
NH: Không, tôi có bản sao của bài này có thể cho ông nếu ông thích?
PZ: Được
NH: Và bà ấy mô tả công việc của nhà điêu khắc Richard Serra như sau “Serra khuyến khích chúng ta xem xét tác động của con người lên vật liệu, chứ không phải chiêm ngưỡng hình thức tĩnh: tác phẩm và quá trình sử dụng để tạo ra là thống nhất”

Trong nhà tắm tại Vals ông đã sử dụng đá từ mỏ đá địa phương, năm ngoái chúng tôi đến thăm mỏ và Pius Truffer rất tốt bụng đã chỉ dẫn và giải thích quá trình gia công  đá tuyệt vời đến khi được sử dụng ở các phòng tắm. Ông có cảm thấy điều quan trọng là để mọi người thừa nhận quá trình chế tác vật liệu trong các công trình của ông?

Đối với tôi điều này đặc biệt rõ ràng sau khi đến thăm mỏ đá, những người khác chắc chắn sẽ đánh giá cao tay nghề chế tác.
PZ: Tôi nghĩ rằng nó không phải là điều chính tôi muốn, công trình phải sử dụng tốt và có cộng hưởng vị trí của nó, tất cả mọi thứ giúp tôi làm điều đó là được.

Câu hỏi là gì, có phải bạn muốn thấy các vật liệu được xử lý?
NH: Vâng, chính xác
PZ: Đó không phải là điểm khởi đầu của tôi, tôi không bắt đầu ở đó, và thực tế là tôi không có điểm bắt đầu. Tôi muốn tạo ra một kiến trúc của bối cảnh và nhiều lần tôi thấy rằng nó giúp tôi, rằng các vật liệu giúp tôi, như nó đã giúp Beuys để làm tác phẩm điêu khắc, ông sử dụng cái này, và cái này và thân cây này để làm tác phẩm điêu khắc của mình, để làm tuyên bố của mình. Nó là khá tương tự như trong kiến trúc, đối phó với vấn đề thực tế. Vì vậy, … Cái cụ thể, thường tốt hơn là trừu tượng để tạo ra không khí.
NH: Và cuối cùng tôi muốn đề cập đến một người khác bà dẫn trích, Victor Sklovskji người định nghĩa nghệ thuật là “Ý nghĩa của trải nghiệm việc tạo ra một thứ “. Điều này sẽ áp dụng cho kiến trúc của ông?

PZ: Nghệ thuật không phải là kiến trúc, kiến trúc là kiến trúc và tôi đang làm kiến trúc như kiến trúc tự thân nó, không phải nghệ thuật. Tôi làm việc với không gian, mục đích sử dụng v..v.., vì vậy cái này là bên ngoài thực công việc của tôi
NH: Vâng, nó là vậy
PZ: Xong rồi?
NH: Vâng
PZ: Tốt
NH: Cảm ơn ông vì dành thời giờ cho cuộc phỏng vấn này.

Peter Zumthor ra khỏi phòng ở phía trái, bình tĩnh đi ra, tôi có ấn tượng đã làm phiền ông ấy một chút, ngồi đó và sắp xếp gọn gàng ghi chú, tôi cũng muốn để lại một bản sao của Một Nơi Của Riêng Tôi của Michael Pollan như một lời cảm ơn. Bên trong là một bức ảnh của một sắp đặt mà bản thân tôi và các bạn đã xây dựng ở Bảo tàng Columba, Cologne, nhưng sau câu trả lời Zumthor cho những câu hỏi của tôi, dường như việc đó không phù hợp thậm chí có thể xúc phạm nếu làm như vậy. Tôi rời khỏi phòng phía bên phải, thay dép với đôi giày và rời đi trong cảm giác hơi trống rỗng. Nhận ra rằng Zumthor có thể không phải là thần bí như mọi người tô vẽ, mà thay vào đó là rất tuyệt vời qua những gì ông làm.

P/s: Khuyên bạn nếu có thể thì đọc bài gốc tại đường link ở trên.

Ngoài ra, bài phỏng vấn này có nhắc đến cuốn sách nhỏ (mà hay) Thinking Architecture của Peter Zumthor . Nó ở đây: http://www.filozofia.bme.hu/materials/kerekgyarto/szakmernoki/ido,%20emlekezet,%20epiteszet/tovabbi%20szovegek/Zumth,%20Thinking.pdf

peter_zumthor_thinking_architecture

D3A

MST: 0311 806 018

Địa chỉ: 160 Nguyễn Văn Quỳ. Phú Thuận. Q7. HCM

Email: d3a.hcm@gmail.com

https://www.facebook.com/pages/D3-Architecture/300543126697473